LỜI THỀ CỦA THẦY BÙA
Vào năm 1978, em dạy học ở vùng tứ giác Long Xuyên đồng sâu hiu quạnh. Lúc đó lúa chưa tăng vụ, mỗi năm chỉ có một mùa, nên bà con nhàn rỗi. Đàn ông thì uống rượu, đàn bà thì rủ nhau gầy sòng đánh tứ sắc. Họ thường mắc chứng bệnh trong người thấy mệt mệt. Chẳng qua đó là thứ bệnh tưởng, nếu có nguyên nhân thì là do ăn không ngồi rồi mà ra.
Thời đó chưa có trạm y tế, nên đồng sâu thường xuất hiện nhiều ông thầy lang đi khắp nơi chữa bệnh. Cách trị bệnh của các thầy không rõ nguồn gốc, phương pháp là bấm huyệt, cắt máu, chích nước dừa thay cho nước biển..v.v… đủ kiểu.
Một hôm, trong xóm xuất hiện một ông thầy mặc quần áo nâu sồng giống đạo sĩ từ núi Cấm xuống. Thầy ghé vô một nhà xin miếng nước mưa; thấy chỉ có chị đàn bà ở nhà một mình rảnh rỗi bèn dừng lại chuyện trò thăm hỏi. Thầy khoe mình đi khắp nơi chữa bệnh cứu nhân độ thế. Chị đàn bà hồn nhiên khai mình suốt ngày trong người cứ nghe mệt mệt…
- Vậy là thím may, gặp tui…
Thầy kêu người đàn bà xăn tay áo lên. Thầy đưa tay vuốt nhẹ, cánh tay của chị bỗng xanh lè. Chị đàn bà tin quá xá tin ! Việc xảy ra trước mắt ràn ràn không tin sao được. Chị có học hành đâu để biết, đó chỉ là phản ứng hóa học do thầy bí mật xức vô tay mình chất gì đó, da chị có mồ hôi chứa chất muối nên nó đổi màu vậy thôi (cái nầy nhà ảo thuật Mạc Can chắc biết !). Thấy chị tin, thầy bắt đầu cất giọng êm ái ngọt ngào :- Thân thể con người có rất nhiều nước (cái này đúng) đủ loại nước nặng, nhẹ (rõ ràng lý luận câu trước nghe được, câu sau nghe cũng lọt). Ở bên ngoài mà nó còn độc như vậy, mồ hôi xanh dờn, bên trong nước nặng còn độc địa cỡ nào. Thím để tui lấy nó ra giùm cho. Tui chuyên làm phước, không lấy tiền bạc đâu !
Giọng của thầy êm ru. Vừa nói, một tay thầy lần lên bả vai người đàn bà, nhè cặp vú là chỗ huyệt gây “mê”, thầy đặt tay lên ấn xuống, người đàn bà lọt vô thế hạ, chị thất thế ngả người kêu lên :
- Thầy làm cái gì vậy ?
- Tui chữa bệnh… – Thầy tỉnh bơ – Tui thề trước trời đất, trước tổ sư, tui chỉ lấy nước trong mình cứu người, nếu mà có ý tà đạo dâm dục cho tui đui hai con mắt !
Giọng nói dịu dàng của thầy làm chị mềm nhũn, người không còn phản xạ. Xong việc, ai hỏi chị khỏe không, chị gật đầu. Hỏi hết bệnh chưa, chị cũng gật đầu. Gật đầu có nghĩa là xác nhận.
Tiếng đồn có một ông thầy trị bệnh đại tài không ăn tiền lan xa, thầy được làng xóm mời ở lại không cho đi. Rồi thầy bắt trớn làm lần thứ hai. Kịch bản y như lần trước nhưng khác trước ở chỗ lần này có mặt anh chồng với đứa con trai. Vì vậy thầy thêm vô kịch bản : Lúc chữa bệnh chỉ có thầy với con bệnh, không ai được phép đứng nhìn, vì e bóng vía nặng, bùa phép không linh. Thầy kêu hai cha con cầm ống chỉ, níu một đầu đi ra đồng cho mút hết ống chỉ rồi đứng đó chờ, chừng nào được lệnh mới vô. Ở trong nhà người vợ mê man. Hai cha con đứng giữa đồng trời nắng chang chang ngơ ngẩn. Người đàn ông không dám hồ nghi uy tín của thầy, nhưng không nén nổi tò mò, liền bảo với con :- Tao người lớn nặng bóng vía, con nít chắc nhẹ, đâu mày mò vô coi…
Đứa bé trở vô thấy điều gì đó, nó quýnh quáng giơ tay lên vẫy ba mình. Anh chồng hớt hải chạy vô, dòm thấy cảnh… thì la làng lên ! thiên hạ nghe la kéo tới rần rần. Kết quả cuối cùng lời thề của thầy ứng nghiệm, thầy không đui hai con mắt, nhưng bị thiên hạ xúm nhau đánh đôi mắt sưng vù muốn đui. Công an hay tin chạy tới thì thấy thầy đã rớt mấy cái răng, lọi thêm một bẹ sườn.
Mỹ Nhàn post (theo Ngô Khắc Tài)
Theo khảo sát có một số địa điểm khác cũng có bán các món này như một số quán ăn bình dân, quán làng nướng trên đường Tân Kỳ Tân Quý ở Q. Bình Tân; quán nướng trên đường Lê Quang Định, Gò Vấp…
2/ Kỳ nhông (Giông) : Kỳ nhông phổ biến ở Bình Thuận. Thịt con vật này ăn rất thơm, dai và chứa nhiều chất dinh dưỡng. Người ta thường chế biến kỳ nhông thành các món như gỏi kỳ nhông lá me, nướng, canh chua lá me, nướng muối hoặc hầm thuốc bắc.
6/. Rết : Rết thường được chế biến làm gỏi với bắp chuối hột, đu đủ xanh, ngó sen, bắp cải, dưa leo, cà rốt. Lúc ăn, chấm với nước mắm hòn với tỏi, ớt, chanh. Ngoài ra còn có món rết chiên giòn hoặc nướng mọi ăn rất bùi và thơm.
Hà Giang hấp dẫn du khách bởi hoa đào hoa mận tháng giêng, ruộng bậc thang sắc lúa chín vàng ngợp tháng mười, mùa tam giác mạch hồng tím miên man vào độ tháng 11, hoa cải dầu vàng rực tầm tháng 12… Còn gì thú vị hơn khi trên dặm đường rong ruổi ấy, một sáng chủ nhật vào phiên chợ, dừng chân trên khoảng đất phẳng vây quanh là lởm chởm đá tai mèo, làm một bát thắng cố, chiêu vài chén rượu ngô mà nghe trời đất trên cao nguyên đá chợt nhẹ bổng như tiếng khèn môi sau bờ rào đá…
Với kinh nghiệm, tài chế biến của chị chủ quán người Tày, quán cháo nhỏ này dù chẳng quảng cáo nhưng suốt hơn chục năm qua vẫn sáng đèn mỗi tối đến nửa đêm, khách vào ra nườm nượp.
Bát cháo bê lên cho khách sẽ có sắc nâu đậm của củ ấu tẩu, có vị bùi, béo của xương – thịt heo và thơm đặc biệt của gạo nương. Vì là vị thuốc nên đặc trưng của cháo ấu tẩu là vị đắng như tam thất. Tuy nhiên cái đắng của ấu tẩu quyện với cái ngọt của nước xương ninh và thơm ngậy của trứng đọng lại thành hương thơm, vị ngọt ngào trong cổ, tạo cảm giác lạ miệng và hấp dẫn.
SĂN MÓN ĂN “ĐỘC”
NGÀY TẾT
Tết đến, có người về quê ăn Tết, có người có dịp về quê chơi Tết, còn bạn đang ngồi bên máy Computer ư ? Vậy ngồi đây thưởng thức những món ăn “độc” từ các miền đất nước nhé, và mới dòm đã thấy thất kinh, nhưng ăn vô rồi lại đâm ghiền…
Nếu trước đây, các loài côn trùng như rắn, rết, bò cạp, kỳ nhông, sâu dừa, gián, giun, ve sầu… là nỗi ngại ngần của nhiều người thì hiện nay chúng trở thành món khoái khẩu của giới sành ăn ở Sài Gòn.
Có mặt tại một quán ăn trên miệt Thủ Đức, một thực khách cho biết, những nhà hàng có các món lạ như thế này ở Sài Gòn không nhiều nên phải chịu khó “lùng” nếu muốn thưởng thức.
Theo khảo sát có một số địa điểm khác cũng có bán các món này như một số quán ăn bình dân, quán làng nướng trên đường Tân Kỳ Tân Quý ở Q. Bình Tân; quán nướng trên đường Lê Quang Định, Gò Vấp…1/. Đuông dừa (còn gọi sâu dừa) : Đuông dừa giống như sâu khoai, sống ở trong lõi cây dừa và thường to bằng một ngón tay người. Đuông bắt đầu được ưa chuộng rộng rãi và trở thành đặc sản ở Việt Nam từ khoảng chục năm nay. Con vật này sống trong thân cây dừa nên rất sạch và có nhiều protein có lợi cho sức khoẻ. Người ta thường nướng muối ớt và ăn sống (để con vật bơi trong chén nước mắm cho thấm rồi đưa lên miệng ăn – gọi là đuơng lội sông).
Thịt đuông rất ngọt, thơm, dai. Giá bán khoảng 5.000 đến 10.000 đồng một con. Riêng các món nướng, chiên, hấp lá chanh, sâu xiên nướng, chiên nước mắm với giá khoảng 150.000 đồng một kg.
2/ Kỳ nhông (Giông) : Kỳ nhông phổ biến ở Bình Thuận. Thịt con vật này ăn rất thơm, dai và chứa nhiều chất dinh dưỡng. Người ta thường chế biến kỳ nhông thành các món như gỏi kỳ nhông lá me, nướng, canh chua lá me, nướng muối hoặc hầm thuốc bắc.3/. Bò cạp, bọ hung, bọ xít : Thịt bò cạp giàu protein và axit amin giúp làm tăng sức đề kháng. Người ta thường chế biến thành món nướng hoặc xông khói. Giá bán khoảng 50.000 đồng một đĩa chừng 5, 6 con. Tương tự như bọ cạp còn có các món : bọ hung nướng, bọ xít nướng.
Một đầu bếp có kinh nghiệm cho biết, đối với các loại bọ này chỉ cần ngâm vào nước sôi một lúc rồi hút chất hôi trong cơ thể chúng ra là sẽ rất thơm ngon, bổ dưỡng và khi ăn sẽ thấy được sự ngọt, giòn và thơm riêng của từng côn trùng.
4/. Ve sầu, cào cào, châu chấu, gián : Ve sầu giòn, bùi và thơm thường được chế biến thành món nướng hay chiên giòn với giá 50.000 đồng một đĩa khoảng 60 con. Bên cạnh đó, các món châu chấu rang, cào cào rang hay đặc biệt là móm súp gián cũng được nhiều người ưa chuộng.
Trong số các loại côn trùng này thì gián là khó ăn nhất vì có mùi hôi khó chịu. Theo các đầu bếp ở đây cho biết, để không bị hôi thì khâu chế biến phải làm thật kỹ. Gián được hút chất hôi ra rồi đem lên nấu với cải trắng hoặc cải thảo, thêm chút trứng và gia vị sẽ thành món súp là “cực đỉnh”.
5/. Giun đất, giun biển (sá sùng) : Người ta chọn những con giun to bằng ngón tay, càng to càng tốt. Món này thường được các đầu bếp ngâm trong nước muối rồi đưa ra cho khách ăn sống. Khách chỉ cần đưa lên miệng, con giun sẽ tự chui vào giống như món thằn lằn sống. Thịt giun có thể chữa bệnh được sốt rét và hiện nay cũng phổ biến ở nhiều vùng quê, người ta bắt đem về làm sạch và nấu canh. Trong y học cổ truyền Việt Nam, giun đất cũng được dùng để trị suy nhược cơ thể, cao huyết áp, sốt rét, sốt nóng…
Món giun biển (còn gọi Sá sung) rất phổ biến ở Khánh Hòa chế biến thành món nướng hoặc nấu lẩu. Cách làm thịt sá sùng rất công phu, cẩn thận, ruột phải làm thật sạch, nếu không sẽ rất tanh. Thịt giun biển giòn, dai, ăn sần sật, có vị béo, ngọt và thơm thường ăn kèm với xoài xanh, tỏi, sả, rau thơm, ớt. Giá món này khoảng 65.000 đồng một dĩa.
6/. Rết : Rết thường được chế biến làm gỏi với bắp chuối hột, đu đủ xanh, ngó sen, bắp cải, dưa leo, cà rốt. Lúc ăn, chấm với nước mắm hòn với tỏi, ớt, chanh. Ngoài ra còn có món rết chiên giòn hoặc nướng mọi ăn rất bùi và thơm.7/. Chuột đồng : Loài gặm nhấm này được nhiều người sành ăn ưa chuộng vì mùi thơm như thịt gà nhưng mềm và dai hơn. Thịt chuột đồng được chế biến thành các món như nướng muối ớt, xào dưa.
Một chủ quán ở Sài Gòn cho biết, các loại côn trùng, động vật ở đây thường được lấy mối từ các tỉnh miền Tây lên, song nguồn cung đang ngày càng khan hiếm. Đặc biệt là vào các dịp lễ lớn khách đến ăn rất đông nên nhiều người phải gọi điện đặt hàng trước cả tuần mới có.
Lan caysu (Theo VNExpress)
“CHÁO THUỐC ĐỘC”
ấm đêm cao nguyên đá
Đêm Hà Giang bao giờ cũng mang lại cảm giác rét hơn cái rét thực tế. Có lẽ là ám ảnh từ vẻ mênh mang xám lạnh tỏa ra từ cao nguyên đá. Nhưng hình như ở những miền đất càng khắc nghiệt, thượng đế luôn bù đắp lại bằng những điều độc đáo riêng có.
Từ thuốc độc thành món ăn
Hà Giang hấp dẫn du khách bởi hoa đào hoa mận tháng giêng, ruộng bậc thang sắc lúa chín vàng ngợp tháng mười, mùa tam giác mạch hồng tím miên man vào độ tháng 11, hoa cải dầu vàng rực tầm tháng 12… Còn gì thú vị hơn khi trên dặm đường rong ruổi ấy, một sáng chủ nhật vào phiên chợ, dừng chân trên khoảng đất phẳng vây quanh là lởm chởm đá tai mèo, làm một bát thắng cố, chiêu vài chén rượu ngô mà nghe trời đất trên cao nguyên đá chợt nhẹ bổng như tiếng khèn môi sau bờ rào đá…Nếm trải cũng gần hết hương sắc mùi vị Hà Giang rồi, ấy vậy mà chuyến trở lại Hà Giang cuối năm 2011, chúng tôi vẫn bất ngờ khi một người bạn Hà Giang bảo : Đã ăn “cháo thuốc độc” chưa ? Chưa ăn “cháo thuốc độc” coi như chưa biết Hà Giang. Ừ, thì có là thuốc độc đi nữa cũng ăn cho biết bởi chắc là… không chết, nếu chết hẳn bạn đã không giới thiệu !
Mười giờ đêm, sau cuộc rượu ngô men lá chuếnh choáng, khuya ở thành phố sơn cước vị lạnh tháng mười cứ ngấm dai dẳng, nhưng rồi cả châu thân như tỉnh hẳn ra khi chợt gặp mùi thơm quyến rũ bốc lên lúc xe dừng trước hàng cháo với ánh đèn soi sáng mờ mờ dòng chữ “Hương – cháo ấu tẩu”. À, “cháo thuốc độc” hẳn là món cháo ấu tẩu này đây !
Thật khó tả lại cái cảm giác về bát cháo ấu tẩu mà chúng tôi đã ăn đêm ấy, và chúng tôi đã trở lại tìm chị Hương, chủ quán, vào chiều hôm sau, ngay khi chị vừa chuẩn bị các công đoạn cho những nồi cháo phục vụ khách ăn khuya.
Khi chúng tôi bày tỏ mong muốn được tìm hiểu, viết bài, làm phim giới thiệu về món ăn “độc” này, chị Hương chủ quán “Hương – cháo ấu tẩu”, một trong số ít những quán cháo ấu tẩu ở TP Hà Giang – rụt rè, ngại ngùng “quán cháo bình thường có gì mà viết, mà quay. Mình không nói đâu, các anh quay, chụp thì cứ thoải mái”. Nhưng trước sự nhiệt tình của khách, cuối cùng chị chủ quán người Tày này cũng đồng ý giới thiệu về món ăn mà nếu “chế biến không đúng cách, người dùng sẽ bị ngộ độc, cứng hàm, co rút tứ chi và nếu không cứu chữa kịp thời, không biết cách cứu thì chỉ có đi gặp… ông bà ông vải”.
Theo chị Hương, nguyên liệu chính để làm ra món cháo là từ củ ấu tẩu, một loại củ cứng như đá tai mèo, xù xì, gai góc chỉ mọc trên đỉnh Tây Côn Lĩnh được người Mông, người Dao lấy về ngâm rượu, xoa bóp tay chân, lưng, vai và các vết thương kín khi đau nhức. Vậy nhưng với tài năng chế biến của người dân tộc dưới chân Tây Côn Lĩnh, củ độc đã được “giải độc” để biến thành món cháo giải cảm hữu hiệu, thành món ăn bổ xương cốt khiến người dưới đồng bằng săn lùng để rồi có những quán cháo như chị Hương.
Với kinh nghiệm, tài chế biến của chị chủ quán người Tày, quán cháo nhỏ này dù chẳng quảng cáo nhưng suốt hơn chục năm qua vẫn sáng đèn mỗi tối đến nửa đêm, khách vào ra nườm nượp.Một người ăn, hai người vui ?
Bí quyết ư ? Chị Hương chỉ cười lắc đầu : “Chẳng có bí kíp gì đâu, vốn dĩ cái tên cháo ấu tẩu cũng đủ hút khách rồi”. Chị chủ quán cho biết để được bát cháo ấu tẩu sền sệt màu xám, bốc hơi nghi ngút thơm lừng, vị ngai ngái, bùi bùi chợt đăng đắng đầu lưỡi rồi ngọt lịm nơi cuống họng thì cần chế biến cực kỳ công phu, thời gian chuẩn bị và kéo dài suốt một ngày trời.
Đầu tiên, củ ấu tẩu được rửa sạch rồi ngâm với nước vo gạo đặc từ sáng sớm cho đến trưa. Sau tối thiểu 4-5 giờ ngâm, củ ấu tẩu được vớt ra rửa sạch và cho vào nồi ninh từ trưa đến 3-4 giờ chiều, khi củ bở mới lại vớt ra để ráo nước rồi cho vào giã nhỏ, tơi nhuyễn. Trong khi ninh ấu tẩu thì một nồi khác cũng được nổi lửa để ninh chân giò và cháo. Khi củ ấu tẩu ninh nhừ được vớt ra thì nồi nước ninh ấu tẩu đỏ nhừ đó được đổ lẫn vào nồi ninh với cháo, chân giò. Củ ấu tẩu giã nhỏ nhuyễn xong được đổ vào khuấy đều với nồi cháo và tiếp tục ninh với ngọn lửa liu riu đến khi phục vụ khách ăn. Để có bát cháo ấu tẩu chất lượng thì không thể thiếu chân giò heo, thịt nạc băm cùng gia vị ớt, tiêu, hành và đặc biệt là lá tía tô. Cũng có khi người ăn yêu cầu đập thêm một quả trứng gà tươi vào bát cháo.
Bát cháo bê lên cho khách sẽ có sắc nâu đậm của củ ấu tẩu, có vị bùi, béo của xương – thịt heo và thơm đặc biệt của gạo nương. Vì là vị thuốc nên đặc trưng của cháo ấu tẩu là vị đắng như tam thất. Tuy nhiên cái đắng của ấu tẩu quyện với cái ngọt của nước xương ninh và thơm ngậy của trứng đọng lại thành hương thơm, vị ngọt ngào trong cổ, tạo cảm giác lạ miệng và hấp dẫn.Vì ấu tẩu là dạng củ, để khô giữ được lâu nên cháo ấu tẩu có cả bốn mùa, nhưng nếu là khách lần đầu đến Hà Giang thì ban ngày sẽ không thể tìm đâu ra cháo để thưởng thức. Món ăn này khi thưởng thức xong cần phải nghỉ ngơi tĩnh dưỡng nên hầu hết các quán chỉ mở cửa từ sẩm tối cho đến 12 giờ đêm. Với nhiều người dân ở thị xã vùng cao này, cháo ấu tẩu là món ăn đêm thường nhật.
Là món độc đáo nên trong sử dụng chị chủ quán người Tày cũng thật thà khuyến cáo: cháo ấu tẩu chỉ tốt nhất cho người trưởng thành. Dưới 18 tuổi, đặc biệt là trẻ em thì không nên lạm dụng, ăn nhiều quá vì “ăn nhiều trẻ dễ bị giòn xương”(?)
Riêng khách sành ăn còn nói rằng ấu tẩu là một món ăn thuộc nhóm “ông ăn bà khen” – một người khỏe, hai người vui, thực hư thế nào thì không dám nói, tốt nhất bạn cứ thử lên Hà Giang, với một đêm khuya thức cùng bát cháo thuốc độc này và chút rượu ngô men lá rồi kiểm chứng xem nhé! Nếu quả vậy thì ấu tẩu không phải là độc dược nữa mà thật sự là hàng độc!
Ấu tẩu là một dược liệu thuộc bảng độc… A. Củ ấu tẩu có dược danh là ô đầu, tên khoa học là Aconitum sinense paxt, hình dạng cũng tương tự củ ấu. Nhiều dân tộc các nước xưa và nay dùng ô đầu tẩm độc săn bắn súc vật (kể cả voi). Độc là do chất aconitin của nó, uống 1-1,5 mg có thể chết người. Củ ấu tẩu nếu để tươi, nhai sống thì… vô phương cứu chữa.
Quế Phượng post (theo Lê Đức Dục)

0 nhận xét:
Đăng một Nhận xét